Mikroorganizmalar ve genellikle bakteriler tarafından oluşan enfeksiyonlar nedeni ile ortaya çıkan pü birikimi. Pü hasara uğramış doku hücreleri, enfeksiyonla savaşmak üzere bölgeye taşınan lökositler (beyaz kan hücrelerinin bir tipi) ve ölü ve canlı mikroorganizmalardan oluşur. Abse çevresinde genellikle bir zar (piyojenik zar adını alır) bulunur. TİPLERİ
Abse, herhangi bir organda ve deri altında yumuşak dokularda, bazen bir collarstud (takma- yaka- düğmesi) abse şeklinde yani daha derin dokularda daha büyük bir boşluğa birleşen küçük bir boşluk şeklinde oluşabilir. Abselerin en sık görülen yerleri arasında koltuk altı, meme (bkz. meme absesi), kasık ve diş etleri (bkz. abse, dental) bulunur. Daha nadir görülen yerler arasında karaciğer (bkz. karaciğer abseleri) ve beyin (bkz. beyin abseleri) yer almaktadır. NEDENLERİ VE İNSİDANSI Stafilokoklar gibi sık rastlanan bakteriler abselerin olağan nedeni olmakla birlikte fungal enfeksiyonlar bir diğer nedenidir. Amipler (tek hücreli mikroorganizmalar) karaciğer abselerinin önemli bir nedenidir (bkz. amebiazis). Enfeksiyon yapan organizmalar iç organlara kan akımı yoluyla ulaşırlar veya deri altındaki dokulara enfekte bir yara ya da ısırık yoluyla girerler. İmmünsüpresan ilaç alanlar veya HIV enfeksiyonu ya da AİDS taşıyanlar gibi bağışıklığı bozulmuş kişiler, abselere özellikle açıktır.
SEMPTOMLARI
Abse bulunduğu yere bağlı olarak ağrı yapabilir. Daha büyük abselerin çoğu ateş (bazen titreme ile birlikte), terleme ve kırıklık yaparlar. Abseler yoğun basınç hissi uyandırabilirler ve deriye yakın olanlar kızarıklık ve şişme yapabilirler.
TEDAVİSİ
Bakteri enfeksiyonlarını tedavi etmek için genellikle antibiyotik ilaçlar, fungal enfeksiyonları tedavi etmek için antifungal ilaçlar ve amebiazisi tedavi etmek için amebisidler reçete edilir. Çoğu absede, pünün akmasını sağlamak üzere abse zarına bir keşi yapılarak boşaltılması gerekir; sürekli direnajı sağlamak için içine bir tüp yerleştirilebilir (bkz. diren, cerrahi). Bazı abseler patlar ve kendiliğinden boşalır. AKIBETİ
Birçok abse sadece direnaj sonrasında iyileşir; bazıları direnaj ile birlikte ilaç tedavisinden soma iyileşir. Nadiren bir canlı organ içinde abse varlığı çevre dokuya baskı yaparak normal fonksiyonun kalıcı kaybına ve hatta ölüme yol açar. (ayrıca bakınız apendiks absesi; Bartholin absesi; kemik absesi; kazeöz abse; soğuk abse; sıcak abse; metastatik abse; pelvik abse; periodontal abse; peritonsiller abse; steril abse; subfrenik abse; tüberküler abse.)
Önceki
Sonraki