nüks
Bir hastalığın iyileştikten sonra tekrarla­ması ya da bir remisyon dönemi sonrası belirtilerin yemden ortaya çıkması.

Yanak mukozasını etkileyerek daha sonra deriye kadar bütün et kitlesini çürüten bir hastalık. Su kanseri, kangrenli ağız mukozası yangılanması, ağız kangreni de denilir. Kısa zamanda yayılır.

Büyüklerde oldukça az görülen bu hastalığa günümüzde küçük çocuklarda da oldukça az rastlanmaktadır. Mikroplar tarafından mey dana getirilir. Spiroketler, streptokoklar, difteri basilleri gibi çeşitli mikropların bir araya gelmesi bu hastalığa yol açar. Mikroplar büyük olasılıkla lenf yoluyla yanak mukozasına yerleşirler.

Beslenme yetersizliği, sağlık koşullarının elverişsizliği, mikroplu hastalıklar (difteri, tifo vb.) bu hastalığı hazırlayan etkenlerdir. Mikropların yerleştiği mukoza nedeniyle yanak si şer, sertleşir, derinin rengi sararır. Fakat acı duyulmaz; sert, solgun bir ödem oluşur. Daha sonra bu ödem üzerindeki keseciklerin çatlaması sonunda ülser meydana gelir Bu ülser hızla gelişecek bir kanserin başlangıcı olur. Kanser hızla yakındaki dokulara bulaşır. Çene kemiğine de bulaşınca ağır durumlarda kemik dokusunu bile etkiler. Hastalık, zayıf düşmüş küçük çocuklarda hızla ilerler, ağır durumlarda yanağı, kısa sürede de bütün yüzü tanınmaz hale getirir.

Bu bölgesel ağır belirtilerden başka, kana giren basillerin salgıladığı toksinlerin yol açtığı genel ve ağır bir zehirlenme göze çarpar. Dil kurur, aşırı susuzluk duyulur, devamlı ishal, nabız zayıflığı, aşırı zayıflık, yüksek ateş (40°C’yi geçebilir) nöbet, kasılmalar görülür.

Tedavi amacıyla ağız yoğunluğu azaltılmış oksijenli su, potasyum klorat, permanganatlı bileşiklerle temizlenir. Yaranın üstüne kangren serumu ve arsenobenzollu bileşikler uygulanır. Ayrıca yan belirtileri önleyici (kalbin atışını düzenleyen ve damarların çeperlerini güçlendiren) ilaçlarla, mikropları yok edici (sülfamitler, penisilin ve öteki antibiyotikler) ilaçlar uygulanır.

Tiroit glandının büyümesine guatr denir. Erişkinlerde tiroidin ağırlığı normalde 20-25 gm’dır. Çok büyük guatrlar el veya gözle muayene sırasında kolaylıkla tespit edilebilir. Ancak şüpheli durumlarda ultrasonografi ile tanı konmalıdır. Tiroidin erişkinlerdeki normal boyutları 20×25x50 mm’dir. Ultrasonografide tiroidin derinlik çapının 25mm üzerine çıkması guatr olarak değerlendirilir. Ayrıca, ultrasonografik olarak tiroid glandının volümü bulunduktan sonra bunun 0.52 ile çarpımı sonucu gram cinsinden ağırlığı kolaylıkla hesaplanabilir. Özellikle bazı kadınlarda boyun yapısı nedeni ile tiroit normal olarak ele gelebilir. Dolayısıyla her ele gelen tiroit guatr olarak değerlendirilmemeli ancak ultrasonografik ölçümle kesin tanı konmalıdır.